Home > Natuurstudie > Inventarisatie-libellen


Inventarisatie-libellen


15-01-2017
10 Jaar monitoring in de Baardwijkse Overlaat
In 2006 ben ik begonnen met het monitoren van libellen in de Baardwijkse Overlaat (zie kaart). Dit eerste jaar beschouw ik als leerjaar zodat het echte monitoren pas begonnen is in 2007.
Tot en met 2016 betekent dat 10 jaar achtereenvolgens dezelfde methode.

Een goed moment om de balans op te maken!

In 10 jaar tijd werden 31 soorten waargenomen. Bovendien worden in de Elshoutse Wielen en Hooibroeken nog eens vier andere soorten gezien. In totaal dus 35 soorten libellen en dat is exact de helft van het aantal in Nederland voorkomende libellen.

Een mooi resultaat dus.

Van 20 soorten kan worden vastgesteld dat er een vaste populatie zit. De meest voorkomende libellen zijn: Azuurwaterjuffer, Blauwe breedscheenjuffer, Bloedrode heidelibel, Grote roodoogjuffer en Lantaarntje.

De meest bijzondere libel die wordt waargenomen is de Bruine korenbout. Die heeft weliswaar een kleine populatie, maar komt toch elk jaar voor. Deze libel is in Nederland vrij zeldzaam.

Een andere vrij zeldzame libel die hier voorkomt is de Kanaaljuffer. De laatste zeven jaar wordt hij jaarlijks waargenomen.

Andere kleine populaties zijn: Platbuik, Vroege glazenmaker en Smaragdlibel. Ook deze libellen komen vrijwel elk jaar voor.

Enkele soorten worden heel sporadisch waargenomen. Deze onverwachte waarnemingen kunnen in alle biotopen voorkomen. We spreken dan van zwerfgedrag. Enkele voorbeelden hiervan zijn: Koraaljuffer, Gevlekte witsnuitlibel, Tengere pantserjuffer en Weidebeekjuffer.

(Rien Melis)


30-09-2016
Jaaroverzichten Libellen
Op jaaroverzichten libellen" kunt U de nieuwste jaaroverzichten zien, samengesteld door Rien Melis

30-09-2016
Jaaroverzicht Libellen Baardwijkse Overlaat 2006-2016

30-09-2016
Jaaroverzicht Libellen Elshoutse wielen 2009-2016

30-09-2016
Jaaroverzicht Libellen Poel Heidijk deZeeg 2012-2016

30-09-2016
Jaaroverzicht poelen Hooibroeken 2014-2016

30-09-2016
Jaaroverzicht Libellensloten Hooibroeken 2009-2016

10-04-2016
Herkennen van Libellen
Tijdens mijn inventarisaties van libellen kom ik regelmatig wandelaars tegen en die vragen dan wat ik aan het doen ben. Als ik hun dan zeg dat ik met libellen bezig ben, vragen ze vaak of die kleine blauw met zwarte juffertjes ook onder de libellen vallen. En inderdaad de in Europa voorkomende libellen zijn onderverdeeld in twee onderorden, de juffers of gelijkvleugeligen en de echte libellen of ongelijkvleugeligen.

Binnen die juffers komen in de Gemeente Heusden onder andere 3 soorten voor die uiterlijk op het eerste gezicht veel op elkaar lijken. Dat zijn de watersnuffel, variabele waterjuffer en azuurwaterjuffer. De mannetjes van deze juffers zijn allemaal blauw met zwart gekleurd.


Bij de watersnuffel (foto rechts) is een duidelijke herkenning het zwarte figuurtje dat op het tweede segment staat achter het borststuk, dat lijkt op een paddenstoel. De watersnuffel doet zijn naam ook eer aan, want al vliegend over het water, meestal in een vrij rechte koers, snuffelt hij laag over het water. Watersnuffels zie je meer op zandgronden dan op de klei. Je ziet ze ook vaak ver weg van het water ‘snuffelen’. Wanneer ze geslachtsrijp worden keren ze terug naar het water. Bij voorkeur is dat zwak stromend water.















De variabele waterjuffer (foto rechts) geeft de voorkeur aan rivierklei- en laagveen-gebieden en aan stilstaand water van een redelijke kwaliteit met veel drijvende planten en een rijke oevervegetatie. Het ‘symbool’ op het tweede segment achter het borststuk is het belangrijkste herkenningsteken. Bij de variabele waterjuffer lijkt dat teken op een kelk of op een Y.











De naam ‘azuurwaterjuffer (foto rechts) verraadt al de kenmerkende kleur van deze soort. Maar ja, dan nog is het moeilijk de soort te onderscheiden van de variabele waterjuffer en de watersnuffel. Je moet dan vooral op de tekening letten van de zwarte en blauwe stukken op het achterlijf. Ook het teken op het 2e segment, een U, is anders dan bij de variabele waterjuffer en watersnuffel. De azuurwaterjuffer is vrij algemeen. De kans dat je de variabele waterjuffer op de zandgrond aantreft, is kleiner.











Rechtsonder staan de verschillende herkenningstekens zoals die op het 2e segment van de waterjuffers voorkomen.





Foto’s: Rien Melis

Rien Melis

© Natuur- en Milieuvereniging Gemeente Heusden 2010-2017
Vogelgeluid