Home > Natuureducatie > Luchtkwaliteit algemeen


Luchtkwaliteit algemeen


18-01-2021
Houtrook en gezondheid: je ziet het niet, maar het is er wel (deel 2)
De GGD heeft als ondersteunende partner van de campagne van de Natuur- en Milieuvereniging gemeente Heusden (NMVH) een belangwekkende bijdrage in twee delen geschreven waarvan de lezer het tweede deel hierbij aantreft. In deze bijdrage gaat het over wat je zelf kunt doen om de negatieve effecten te verminderen.
De GGD adviseert geen hout te stoken tijdens de coronacrisis. Mensen met longklachten of gevoelige luchtwegen lopen extra risico als zij besmet raken met het coronavirus. Zij zijn in deze tijd dan ook nog meer dan veel anderen aan huis gebonden. Deze mensen hebben er vaak last van als hun buren hout stoken.

Wat kun je zelf doen?
• Het allerbeste is natuurlijk om geen hout meer te stoken. Maak je toch je open haard of houtkachel aan? Volg dan de tips op: ggdleefomgeving.nl/lucht/houtrook/wat-kun- je-zelf-doen

• Blijf ventileren in huis! Door de constante opwerveling binnenshuis, door het rondlopen van de bewoners en bijvoorbeeld de luchtcirculatie die samenhangt met verwarming, blijven vervuilende stoffen langer zweven in de lucht en dalen langzamer neer. Ventileer wanneer dat kan aan de ‘schonere kant’ van de woning. Hou het in huis zo schoon mogelijk (roken en open haard dragen bij aan luchtvervuiling in huis).

• Bij veel houtrookoverlast, bijvoorbeeld bij windstil weer, is het voor gevoelige groepen verstandig om lichamelijke inspanning even te vermijden. Bij intensief bewegen is de ademhaling dieper, en kan je sneller extra last krijgen van luchtvervuiling. Laat kinderen, als dat kan, niet dichtbij drukke wegen spelen.

• Praat met de stoker(s). Het kan zijn dat zij zich niet bewust zijn van het feit dat ze overlast veroorzaken. Het is daarom belangrijk om dit aan hen kenbaar te maken. Ga in dit gesprek niet alleen in op de problemen die je ervaart, maar probeer ook duidelijk te maken wat het met je doet, fysiek of emotioneel.

• Meld overlast bij Natuur- en Milieuvereniging gemeente Heusden. De GGD vindt het een goed initiatief om luchtvervuiling door houtrook beter op de kaart te zetten.

GGD Gezondheid, Milieu & Veiligheid Brabant.

Vragen over je leefomgeving en gezondheid? Kijk op www.ggdleefomgeving.nl en op www.brabantscan.nl.



Wilt U Houtrook en gezondheid: je ziet het niet, maar het is er wel Deel 1, nog eens teruglezen? Dat kan op de website van Natuur- en Milieuvereniging gemeente Heusden. Daar is ook het meldpunt Luchtkwaliteit te vinden.


04-01-2021
Houtrook en gezondheid: je ziet het niet, maar het is er wel (deel 1)
De GGD heeft als ondersteunende partner van de campagne van de Natuur- en Milieuvereniging gemeente Heusden (NMVH) een belangwekkende bijdrage in twee delen geschreven welke de lezer hierbij aantreft. Het tweede deel zal over veertien dagen worden gepubliceerd.
In dit eerste deel gaat het over luchtvervuiling en de gevolgen hiervan voor onze gezondheid. Daarbij ook specifieke aandacht voor de effecten van Houtrook op de gezondheid.

Luchtvervuiling
Luchtvervuiling bestaat uit een mengsel van veel stoffen, zoals stikstofdioxide (NO2), fijnstof (PM10, PM2,5) en roet. Deze stoffen komen van veel verschillende bronnen, zoals bijvoorbeeld wegverkeer. Dat zorgt ervoor dat de samenstelling van luchtverontreiniging verschillend kan zijn op verschillende plaatsen. Daarnaast is ook het weer belangrijk bij de verspreiding van luchtverontreiniging. Vervuilende stoffen verspreiden zich door de wind, waardoor verdunning optreedt. Als het windstil is, treedt er maar weinig verdunning op en zal de luchtkwaliteit vlak bij een vervuilende bron slechter zijn. Op Atlas Leefomgeving kun je de luchtkwaliteit bij jou in de buurt zien. De luchtkwaliteit voldoet bijna overal aan de normen van de Europese Unie. Maar dat betekent niet dat de luchtvervuiling geen effect op onze gezondheid heeft. Ook onder de normen is er nog veel gezondheidswinst te behalen.

Luchtvervuiling en gezondheid
Een groot deel van de vuile lucht die je inademt wordt afgevangen in je neus en keel. Dit deel adem je weer uit. Maar niet alles wordt afgevangen. Het inademen van vervuilde lucht kan gezondheidsklachten geven. Hoe kleiner de vervuilende stoffen zijn, hoe verder ze in de luchtwegen en longen kunnen komen. Deze stoffen kunnen luchtwegklachten veroorzaken, zoals hoesten, piepende ademhaling en benauwdheid. Door luchtverontreiniging kunnen mensen ook last krijgen van geprikkelde of geïrriteerde ogen. En het kan effect hebben op hart- en bloedvaten. Vooral kinderen, ouderen of mensen die al een luchtwegaandoening of hart- en vaatziekte hebben, lopen meer risico op het krijgen van gezondheidsklachten. Onderzoek laat zien dat de nadelige gezondheidseffecten van luchtverontreiniging erg afnemen wanneer de blootstelling aan luchtverontreiniging minder wordt. Uit de Brabantse omgevingsscan bleek dat ongeveer 23% van de inwoners (19-64 jaar) van de gemeente Heusden zich zorgen maakt over blootstelling aan fijnstof ( Bron: https://brabantscan.nl/dashboard/omgevingsscan/ ). De GGD vindt het dan ook een goed initiatief dat de NMVH zich inzet om de luchtkwaliteit te verbeteren.

Houtrook en gezondheid
Veel mensen vinden een open haard, vuurkorf of houtkachel gezellig. Maar wat voor de e?e?n gezellig is, kan bij een ander leiden tot hinder en gezondheidsklachten. Bij de verbranding van hout in kachels, haarden en vuurkorven komt een mengsel aan stoffen vrij, waaronder fijnstof (PM2,5), koolmonoxide en roet. Lucht met rook is ongezond op korte termijn doordat de schadelijke stoffen prikkelend kunnen zijn voor ogen, neus en keel en effect kunnen hebben op de luchtwegen. Maar langdurige blootstelling aan rook kan mogelijk ook op de langere termijn schadelijk zijn, omdat rook kankerverwekkende stoffen bevat. De kans op gezondheidseffecten wordt groter als mensen vaker worden blootgesteld. Dit geldt zowel voor de stokers zelf als voor omwonenden. Verder kan houtrook ook voor geurhinder veroorzaken. Zo blijkt dat in de gemeente Heusden 10% ernstig gehinderd wordt door geur. Na het uitrijden van mest zijn open haarden en/of allesbranders een van de belangrijkste bronnen van geur (Bron: brabantscan). Geurhinder zorgt voor stress en aanpassing van het gedrag, bijvoorbeeld door het sluiten van ramen en ventilatieroosters. Het sluiten van ramen heeft veel effect op het binnenmilieu van de woning. Gebrek aan ventilatie kan leiden tot (vocht)problemen en schimmel binnenshuis. De stoker zelf moet binnenshuis goed opletten dat er geen koolmonoxide vrijkomt bij de verbranding van hout. Dit is een gevaarlijk gas dat kan ontstaan bij de verbranding van gas of hout.

GGD Gezondheid, Milieu & Veiligheid Brabant.

Vragen over je leefomgeving en gezondheid? Kijk op www.ggdleefomgeving.nl en op www.brabantscan.nl.

21-12-2020
Luchtkwaliteit en de longpatiënt
Wandel je op een heerlijke zomeravond door de straten om nog even een luchtje te scheppen of op een winterdag door de sneeuw op zo’n mooie heldere dag. Opeens krijg je het benauwd of pijn op de borst.
Bij luchtwegklachten kan het gaan om hoesten, piepende ademhaling, benauwdheid en verergering van astmatische klachten. Deze gezondheidseffecten zijn niet specifiek voor houtrook en worden ook gevonden bij blootstelling aan bijvoorbeeld luchtverontreiniging door verkeer of luchtweginfecties. Het is daarom van belang om na te gaan of er ook nog andere mogelijke oorzaken zijn voor de klachten.

Echter, het gebruik van open haarden, inzethaarden en houtkachels voor het (geheel of gedeeltelijk) verwarmen van woningen neemt de laatste jaren toe. Ook is er een toename van het gebruik van houtstook in tuinen (terraskachels e.d.), tuinhuisjes en schuren.

Mensen met bestaande luchtwegaandoeningen of met hart- en vaatziekten behoren tot de gevoeligste groepen. Ook kinderen en ouderen zijn extra gevoelig. Er is volgens het RIVM nog onvoldoende onderzoek gedaan om met zekerheid te kunnen zeggen dat door de luchtvervuiling chronische klachten ontstaan. Wel is duidelijk dat mensen met zwakke longen meer last van deze kwaal hebben als er meer luchtvervuiling is. Houtrook bevat veel stoffen waarvoor geen drempelwaarde bestaat. Blootstelling aan rook is in principe altijd schadelijk en dient vermeden te worden.

Mensen met luchtwegaandoeningen, die vaker worden blootgesteld, kunnen een toename krijgen van klachten aan de luchtwegen, zoals droge hoest, slijm opgeven, benauwd gevoel of piepende ademhaling. Maar ook geïrriteerde ogen, neus en keel of hoofdpijn kunnen optreden. Mensen met astma of andere longaandoeningen kunnen van weinig rook al last hebben. De kans op dergelijke klachten hangt nauwelijks af van wat er wordt gestookt. Het stoken van iets anders dan schoon hout betekent alleen meer kans op extra gevaarlijke stoffen in de rook.

Een goed gesprek tussen stoker en gehinderde is belangrijk. Het is mogelijk daar buurtbemiddeling bij in te schakelen.

De Natuur en Milieuvereniging gemeente Heusden pleit voor stokers die B.O.S. zijn! Bewust van de Omgeving Stokers

U kunt overlast door slechte luchtkwaliteit melden via het formulier op www.natuurenmilieuheusden.nl/nl/meldpunt.
De resultaten anonimiseren we, en verwerken we tot een overzicht per wijk in onze gemeente. Op basis hiervan overleggen we met de gemeente over hoe de situatie te verbeteren.
Ga voor meer informatie naar onze website www.natuurenmilieuheusden.nl/nl/luchtkwaliteit/luchtkwaliteit_algemeen



14-12-2020
Alternatieven voor hout stook
We hebben het in deze campagne nog niet gehad over alternatieven voor hout stook. Andere manieren bedenken om de gezelligheid vast te houden en andere manieren bedenken door dat helemaal zonder hout stook te doen. Win-win situaties voor onze gezamenlijke gezondheid en voor het milieu.

We hebben al eerder vastgesteld dat open haarden eigenlijk niet meer van deze tijd zijn. Het warmte rendement van een open haard ligt in de meeste gevallen onder de 10 procent. Toch zijn er mogelijkheden om in de bestaande open haard inzetstukken in te bouwen. En die inzetstukken zijn er in heel veel varianten. Er zijn inzetstukken die de open haard omtoveren tot een elektrische kachel die echt regelbare warmte geeft en zelfs vlammen laten zien. Er zijn ook inzetstukken die hoge en lage vlammen laten zien gewoon voor de gezelligheid. Daarnaast zijn er uitvoeringen voor een beetje bij warmen. Tuincentra en bouwmarkten, al dan niet op internet, tonen een enorme collectie.

De moeite waard om eens te kijken. Maar wellicht bevalt ook een heel ander idee. Op bijgaande foto laten we zien dat enkele echte houtblokken in de open haard of in een houtkachel wonderen kan doen. Maar dan moet er nog iets aan worden toegevoegd: een snoer lampen die kunnen oplichten en flikkeren alsof deze blokken gezellig liggen te branden. En dat is zelfs de goedkoopste ombouw van al deze mogelijkheden. Ook daar hebben bouwmarkten, elektriciteitswinkels en tuincentra een aardige lampencollectie in. Zo zijn er ook dvd’s te koop die de televisie in huis kunnen om toveren in een haardvuur met en zonder geluid.

En wat doen we met de vuurkorf? Daar zetten we natuurlijk een gezellige plant in!


Heb je zelf nog een leuk, goed of verrassend idee? Dat komt goed uit, want wij dagen je uit. Iedereen met een idee om gezelligheid te behouden en toch de hout stook achterwege te laten. We maken er zelfs een wedstrijd van. Stuur ons een origineel idee met een goede beschrijving. We publiceren de beste ideeën op onze website. Alle inzenders dingen mee naar een van de tien gratis jaar lidmaatschappen 2021 van onze Natuur- en Milieuvereniging gemeente Heusden (NMVH). Natuurlijk kan over de uitslag van deze wedstrijd niet worden gecorrespondeerd en kunnen de prijzen niet in geld worden uitgekeerd.

Stuur de inzending per mail met naam en adres en telefoonnummer naar info@natuurenmilieuheusden.nl .
Je kunt inzenden voor deze wedstrijd tot en met 31 december 2020.

Je kunt overlast door slechte luchtkwaliteit melden via het formulier op www.natuurenmilieuheusden.nl/nl/meldpunt.
De resultaten anonimiseren we, en verwerken we tot een overzicht per wijk in onze gemeente. Op basis hiervan overleggen we met de gemeente over hoe de situatie te verbeteren. Ga voor meer informatie naar onze website www.natuurenmilieuheusden.nl/nl/luchtkwaliteit/luchtkwaliteit_algemeenp

Overlast houtstook melden bij de gemeente Heusden
Via de onlangs vernieuwde website van de gemeente Heusden www.Heusden.nl ga je via “inwoners/bouwen&wonen/melding doen” en kom je terecht bij de term; “melding openbare ruimte”. Hier staat te lezen dat er vier 4 manieren zijn waarop je bij de gemeente een melding of een klacht kan indienen over een situatie die niet veilig is of wanneer je rond je huis overlast ervaart van bijvoorbeeld het stoken van hout.

De beste manier is de BuitenBeter-app. Voor iedereen met een smartphone een handige manier om in vier stappen de melding te doen; alle relevante informatie komt dan gelijk bij de goede ambtenaar. Via www.buitenbeter.nl kun je meer lezen over deze app. Hier valt ook een privacy verklaring te bestuderen. Let op in de laatste alinea staat vermeld dat Yucat B.V. (dan wel BuitenBeter) kan te allen tijde dit privacy statement updaten.

De eenvoudigste twee manieren zijn; bellen met het nummer 073-5131789 of een e-mail sturen naar info@heusden.nl. Vergeet niet in de mail je adres en telefoonnummer te vermelden. Geef een zo volledig mogelijk beschrijving van de situatie en/of het ongemak.

De vierde manier is het meldformulier op de website van de gemeente Heusden www.heusden.nl/inwoners/bouwen-wonen/melding-doen/. Hier wordt sinds kort als eerste gevraagd om je DigiD inlogcode. Helaas een gemiste kans van onze gemeente om het meldformulier achter een drempel beschikbaar te stellen.

De melding zal in alle gevallen worden opgepakt door het cluster Veiligheid en handhaving van de gemeente Heusden. De bijzondere opsporingsambtenaar (boa) kan contact met u opnemen voor een afspraak bij u thuis in geval van overlast rond uw woning door bijvoorbeeld houtstook. Hij controleert of de situatie volgens het bouwbesluit 2012 is uitgevoerd. Helaas zijn latere aanpassingen aan een woning, na oplevering van de nieuwbouw, niet te handhaven volgens dit bouwbesluit. Wel kan de boa de overlastgever benaderen, in gesprek gaan over aanpassingen en een folder overhandigen over richtlijnen rond het stoken.
De Natuur- en Milieuvereniging gemeente Heusden pleit voor stokers die B.O.S. zijn! Bewust van de Omgeving Stokers!


30-11-2020
Veilig stoken in houtkachels en open haarden
Bij iedere start van het winterseizoen komen er bij de gemeente klachten binnen van overlast door het gebruik houtkachels en open haarden. In ongeveer twintig procent van Nederlandse huishoudens is een houtkachel of open haard aanwezig. Soms worden ze ook wel allesbrander genoemd. Dit wekt ten onrechte de indruk dat in een dergelijke kachel alles gestookt kan worden. Alleen droog, onbehandeld hout is geschikt voor houtkachels en open haarden. Ook hout-, bruinkool- en zaagselbriketten mogen gebruikt worden. Andere materialen veroorzaken stank en kunnen schadelijk zijn voor uzelf en de omgeving.

e hoeveelheid verontreiniging in de binnenlucht hangt af van het type houtkachel. Een helemaal gesloten model verspreidt minder verontreiniging. Het is belangrijk dat er voldoende trek is in de schoorsteen. Tijdens het stoken is een constante toevoer van zuurstof nodig. In combinatie met een mechanisch luchtafzuigsysteem kan een onderdruk ontstaan in de ruimte. De lucht in de ruimte kan dan extra vervuild raken. Het is dus zaak om voldoende te ventileren.

Voor omwonenden kan het stoken voor veel overlast zorgen. Deze overlast kan bestaan uit stank, neerslag van roet en soms verspreiding van vonken. Wanneer u stookt tijdens mistig of windstil weer blijft de rook om het huis heen hangen. Door laaghangende rook kunnen vooral mensen met gevoelige luchtwegen gezondheidsklachten krijgen.

Stooktips Om zonder gevaar voor de gezondheid te stoken, het plezier en genot van een houtkachel of open haard te vergroten en zoveel mogelijk te beperken adviseren wij:

- stook niet bij mistig of windstil weer!
- laat minimaal 1 keer per jaar de schoorsteen vegen
- stook niet als bewoners (of omwonenden) last hebben van irritatie van ogen, neus, keel of
luchtwegen
- stook alleen onbehandeld en droog hout
- zorg voor voldoende ruimte tussen het hout in de kachel
- controleer regelmatig of u goed stookt, de vlam dient helder geel te zijn
- een gesloten kachel die qua omvang goed afgestemd is op de ruimte
- plaats in een ruimte waarin gestookt wordt rook- en CO (koolmonoxide) melder.

Voor meer informatie ga naar onze website
www.natuurenmilieuheusden.nl/nl/luchtkwaliteit/luchtkwaliteit_algemeen

24-11-2020
Stook niet bij windstil of mistig weer
Al jaren geldt als advies geen hout te stoken bij mist of windstil weer. Bij dit weertype is het namelijk moeilijker voldoende trek in de schoorsteen te genereren. Dat is vooral bij een oudere houtkachel of schoorsteen zeer?nadelig voor de verbranding.
Naast onvoldoende trek in de schoorsteen blijft de houtrook ook om uw huis, en die van uw buren, hangen. Deze overlast is slecht voor de relatie met uw buren en niet in de laatste plaats slecht voor de luchtkwaliteit. Daarom adviseren ook de leden van Het Sfeerverwarmingsgilde u om bij mist of windstil weer de houtkachel niet te stoken en te kiezen voor alternatieve verwarmingsbronnen.

Bij ongunstige weersomstandigheden of een slechte luchtkwaliteit door fijnstof kan de rook zorgen voor extra luchtvervuiling die blijft hangen, ook wel smog genaamd. Met het afgeven van een stookalert door het RIVM, geven zij het advies het vuur uit te laten. Kijk op rivm.nl/stookalert voor alle informatie over het stookalert en om u aan te melden.

Ook via de welbekende www.buienradar.nl/Nederland/gezondheid kunt u zich informeren over de luchtkwaliteit om zelf uw conclusie te trekken over het gebruik van de houtkachel!

En verder, bij voldoende wind lijkt het geenpunt om de houtkachel te stoken. Maar heeft u wel eens stilgestaan bij het feit dat de wind de houtrook kan meeblazen en zorgt dat het verdwijnt in het openstaande raam van uw buren. Ook hinderlijk als de wind met de meegeblazen houtrook stil valt achter of voor het huis van uw buren en zij bij het openen van de deur staan te happen in de rookgassen van uw houtkachel!

Informatie voor zowel de stoker als voor zijn buren over stookadviezen en de gezondheidseffecten is belangrijk. Het blijft een kwestie van alert blijven bij het stoken van een houtkachel!

De Natuur en Milieuvereniging gemeente Heusden pleit voor stokers die B.O.S. zijn: Bewust van de Omgeving Stokers! Voor meer informatie ga naar onze website http://www.natuurenmilieuheusden.nl/nl/luchtkwliteit/luchtkwaliteit_algemeen


16-11-2020
Omgekeerd stoken geeft minder luchtvervuiling
Omgekeerd stoken, ook wel de top-downmethode genoemd, is een verrassende manier van stoken met een houtkachel. Het is ontwikkeld om flink minder vervuiling te hebben bij het verbranden van hout. Deze Zwitserse stookmethode is een methode waarbij het hout van boven naar onder wordt aangestoken. Dat lijkt vreemd, want we zijn gewend om een vuur aan de onderkant aan te steken in een combinatie van grote blokken op oude kranten gestapeld. Dan duurt het lang voordat eindelijk die grote blokken vlamvatten. De milieuwinst zit dus in geen papier meer verbranden en snel die grote blokken laten branden. Gebruik alleen bruine aanmaakblokjes van kokosvezels. Deze zijn geurloos en niet giftig. De witte aanmaakblokjes zijn zeer slecht voor het milieu en voor de eigen gezondheid. Zij bevatten namelijk kerosine en andere chemische middelen.

Maar hoe doe je dat?
Gebruik uitsluitend droog hout. Echte stokers, die B.O.S. zijn, verdiepen zich ook in de meest geschikte houtsoort, die geen roetvorming veroorzaakt of harsen bevat. Meet het vochtpercentage van het hout met een vochtpercentagemeter. Het ideale percentage moet tussen de 12% en 20% liggen. Doe dat altijd zelf, omdat je dan zeker weet dat het echt droog hout is. Zet de kacheldeur helemaal open en plaats het hout telkens dwars op elkaar. Begin de onderste laag met twee dikke gekloofde blokken naast elkaar met grote tussenruimte. De tweede laag dwars daar boven op met iets kleinere blokken. Als er ruimte in de kachel is voor een derde laag weer dwars daar boven op en weer iets kleinere blokken. De bovenste laag weer dwars aanbrengen en deze laag bestaat uit wat kleine aanmaakhoutjes met daar bovenop twee aanmaakblokjes. Steek de aanmaakblokjes aan. De volgende stap is het openzetten van de kacheldeur op een kiertje. Doe dat vijf tot tien minuten. Sluit pas de deur als het aanmaakhout echt goed vlam heeft gevat. Het is een bijzonder gezicht dat het vuur naar beneden trekt. Zo zal het vuur de onderste blokken eerst laten branden.

Op de website van onze Natuur- en Milieu Vereniging gemeente Heusden (NMVH) staat een instructiefilm van de brandweer hoe deze Zwitserse methode werkt. Voor de instructiefilm ga naar www.gelderlander.nl/video/kanalen/destentor~c285/series/korte-reportage~s977/zo-steek-je-de-houtkachel-aan-op-de-zwitserse-methode


Wij pleiten voor stokers die helemaal B.O.S. zijn: Bewust voor Omgeving Stokers!

© Natuur- en Milieuvereniging Gemeente Heusden 2010-2021
Vogelgeluid