Home > Beheer Natuurgebieden > Natuurgebieden algemeen


Natuurgebieden algemeen


07-12-2020
Heusden …. een groene gemeente?
Vroeger. Vroeger was alles groener. In elk geval tot de middeleeuwen. In de middeleeuwen werd het ooit bosrijke Nederland kaalgekapt, vooral voor brandhout. Daarna ontstonden de heidevelden en zandverstuivingen. De veengebieden werden afgegraven. Daarna kregen we de ruilverkavelingen en de intensivering van de landbouw. En was er ook steeds meer ruimte nodig voor wonen, werken en transport. Zo gingen we van bijna 100% natuur op het land, zo’n duizend jaar geleden, naar een dieptepunt van 13% in 1989. In 2015 was het percentage natuur iets opgelopen, naar bijna 15%. In Heusden zijn we al wat verder, en zitten we nu op 25% natuur (ongeveer 2.000 hectare); hiervan komt meer dan de helft voor rekening van de Duinen. Verder draagt de nieuwe natuur in het Vlijmens Ven er aan bij. Hoe verder?

Wetenschappers geven aan dat we waarschijnlijk 50% natuur nodig hebben, om de teruggang in biodiversiteit te stoppen. Het uitsterven van soorten gaat nu al duizend keer sneller dan normaal is. Dat komt doordat populaties van soorten geïsoleerd raken in kleine gebiedjes. Daardoor wordt het risico van uitsterven door bijvoorbeeld een roofdier, een hele droge zomer of een heel koude winter groter. Bovendien vermindert de vitaliteit door inteelt. Populaties die uit minder individuen bestaan zijn vaak al niet meer levensvatbaar op de langere termijn.

Toch gaan we straks met 10 miljard mensen op deze aardbol eten, wonen, werken, recreëren. Dat gaat de biodiversiteit niet helpen.

Wat we in elk geval alvast wel kunnen gaan doen, is alle stukjes groen die we hebben zo beheren dat het de biodiversiteit helpt. Bijvoorbeeld niet alle gazons en bermen iedere week maaien, geen exoten maar alleen inheemse planten in tuin en berm, natuurgebieden met elkaar verbinden.

Als we dat gaan doen, hoever komen we dan in Heusden? Aan openbaar groen hebben we ongeveer 300 hectare (4%) in Heusden. Daar kan de gemeente veel doen. Aan particuliere tuinen hebben we 66 hectare (8%). Verder hebben nog sportparken en begraafplaatsen met veel groen, 89 hectare (1%). Alles bij elkaar ruim 1.000 hectare, ofwel 13% van het Heusdens grondgebied. Als dat allemaal biodivers wordt, zitten we op 38% van het grondgebied dat bijdraagt aan de biodiversiteit.

De Provincie Brabant heeft afgelopen week laten weten eind volgend jaar te beginnen met het extensiveren van landbouw in de nabijheid van natuur. De Wageningen Universiteit denkt dat het areaal aan landbouwgrond over honderd jaar gehalveerd is. De afname zal vooral op de zandgronden zijn; dat zal in Heusden naar verwachting niet anders zijn. Verder zal er ook nog meer ruimte voor de rivieren komen. Al met al zou dit de ontbrekende 12% (950 hectare) natuur kunnen zijn om op 50% natuur in Heusden uit te komen.

Om de vraag uit de titel te beantwoorden: op dit moment is Heusden een erg ‘licht groene’ gemeente. Hopelijk worden op termijn nog een ‘groene’ gemeente. Een ‘donkergroene’ gemeente zal het wel nooit meer worden.

Foto: Aanleg van nieuwe natuur in het Vlijmens Ven (Foto: Annie van Bokhoven).

30-11-2020
Landschapsbeheer – samen buiten bezig zijn in de natuur
De werkgroep Landschapsbeheer van de Natuur- en Milieuvereniging gemeente Heusden (NMVH) werkt elke week met ruim 20 man en vrouw sterk aan het onderhoud van natuur in verschillende gebieden in de gemeente Heusden. Vanwege uitbreiding van het aantal te beheren gebieden, is er ruimte om meer mensen hierop in te zetten. De NMVH is van plan een tweede werkgroep Landschapsbeheer op te zetten. Plan is dat deze groep op de zaterdagmorgen aan het werk gaat. Heb je ook zin om hieraan mee te werken, laat het dan weten via info@natuurenmilieuheusden.nl.

Het gaat om kleinschalige lichte werkzaamheden, die door iedereen uit te voeren zijn: het verwijderen van zaailingen van Amerikaanse eik of Amerikaanse vogelkers, van klimop uit bomen, het maaien en afvoeren van bodembegroeiing, het dunnen van boombestanden, onderhouden van poelen, etc. Er zal geen groot gereedschap als kettingzagen gebruikt worden. De NMVH zorgt voor gereedschap, en voor een versnapering tijdens de pauze.

De tweede groep begint in twee gebieden, langs de Duinweg in Heusden en de regio Nieuwkuijk-Drunen. Naarmate de groep groter is, zullen in overleg nieuwe gebieden in de gemeente Heusden aan het programma toegevoegd worden.
Wil je meedoen? Laat het weten via info@natuurenmilieuheusden.nl.

12-10-2020
Bezwaar tegen kapvergunning natuur bij Halve Zolenpad
De gemeentes Heusden en Waalwijk hebben in het kader van Gebiedsontwikkeling Oostelijke Langstraat (GOL) een kapvergunning aangevraagd voor bomen en struiken in de Baardwijkse Overlaat. Het is voor de Natuur- en Milieuvereniging gemeente Heusden (NMVH) moeilijk te vatten dat deze bomen en struiken ten zuiden van het Halve Zolenpad zullen worden gekapt en dat tegelijkertijd aangrenzend een nieuwe ecologische verbinding wordt gerealiseerd. Daarnaast veroorzaakt de bomenkap extra CO2 in de lucht, en heeft het een negatief effect op de luchtkwaliteit in Drunen. Om die redenen heeft de NMVH bezwaar aangetekend tegen deze kapvergunningen.

De NMVH hecht grote waarde aan de aanleg van een nieuwe ecologische verbindingszone langs het Drongelens Kanaal tussen de Loonse- en Drunense duinen naar de Zeedijk. Zij zou het sterk betreuren als tegelijkertijd een bestaande ecologische verbinding langs het fietspad halve zolenlijn tussen de Heidijk en het afwateringskanaal zou verdwijnen. Met name aan de zuidwestzijde van het fietspad ligt een landschappelijk en ecologisch belangrijk natuurgebied. Het is een gebied met een hoge natuurwaarde en biodiversiteit. Er staan in het gebied verschillende soorten bomen en struiken (eiken, wilgen, Spaanse aken, berken, essen, populieren, meidoorns, hazelaars, vlierstruiken, sporkehout en vogelkers).

Door de voormalige spoorsloot is het een nat milieu. De combinatie van soorten en dit natte milieu maken dat het gebied aantrekkelijke biotoop voor allerlei vogels, dieren en insecten is. Er bevindt zich hier ook een dassenburcht. Voor de fietser biedt de begroeiing een welkome beschutting. Het huidige fietspad wordt door de fietsers erg gewaardeerd om de afwisseling, en de fraaie doorkijken tussen de bomen en bosschages naar het open poldergebied van de Baardwijkse Overlaat.
Ook zal de bomenkap er toe leiden dat opgeslagen CO2 weer in de atmosfeer terecht komt. Dit gaat lijnrecht in tegen de Klimaatwet en tegen het plan van de Provincie om voor dit doel 10.000 hectare bomen aan te planten. Ook zal de bomenkap negatieve effecten hebben voor de luchtkwaliteit in Drunen.

De vereniging vindt dat alles moet worden ondernomen om dit waardevolle gebied voor de inwoners te behouden. Gestreefd zou moeten worden om de aanwezige ecologische verbinding tussen het kanaal en de Heidijk te versterken door aan de zuidoostzijde van fietspad een poel te graven en bomen en struweel toe te voegen. De NMVH heeft een voorkeur om de snelfietsroute Waalwijk-’s-Hertogenbosch te realiseren op de bestaande spoordijk. Om de benodigde breedte van 4 meer te bereiken, zou de spoordijk aan de noordzijde met extra zand kunnen worden verbreed. Wanneer de provincie in het kader van GOL wil vasthouden aan het idee van een brug op pijlers, dan vinden de vereniging dat het huidige natuurgebied moet worden gespaard. Het zou voor de inwoners niet te begrijpen zijn dat hier een bestaand natuurgebied en een aanwezige ecologische verbinding wordt vernietigd en dat aangrenzend een nieuwe ecologische verbinding wordt gerealiseerd.

18-01-2020
Landschapsbeheer in 2019
De werkgroep Landschapsbeheer was in 2019 weer druk bezig op de woensdagmorgen. Van de 23 mensen in de groep waren er gemiddeld 17 aanwezig.

Het is hard werken, waarbij ook de inwendige mens niet wordt vergeten!

Het hele verslag is hier te vinden.

29-12-2019
Nieuwe poel in de Zeeg is een juweeltje.
Op vier december is een mooie poel gegraven langs het zandpad bij de Heidijk. ‘s Morgens om acht uur kwam Ad Buijs met een geweldige kraan om het werk af te maken. Een dag eerder had hij geklepeld en gefreesd en vandaag graaft hij de poel.




Op de centimeter nauwkeurig schraapt hij het zand weg om het een eind verder op een dijkje te leggen. Een meesterwerk. Ad is niet voor niets Nederlands kampioen ploegen. Ploegen en graven, het gaat om de precisie. Op het eind van de dag na het graven, egt hij het geheel, zodat alles er optimaal uitziet. Piet, Bert en George hebben een week later de vuilboom en de lijsterbes geplant, want naast het water komt ook een stukje ruigte speciaal voor de patrijs. Op de overgebleven lap grond hebben wij bloemenzaad gestrooid. Dit is alweer een heel goed gezamenlijk project van de gemeente Heusden en onze natuurvereniging. Een project waar we samen trots op kunnen zijn.


11-03-2019
Eendenkooien in de Oostelijke Langstraat
Op dinsdag 26 maart organiseert de Natuur- en Milieuvereniging gemeente Heusden een lezing over Eendenkooien en het kooibedrijf in de Oostelijke Langstraat. De lezing zal worden gegeven door Fons Mandigers, gebiedsmanager van Natuurmonumenten. In zijn presentatie gaat Fons in op het ontstaan en de ontwikkeling van eendenkooien en de betekenis daarvan. Plaats van handeling is het Patronaat, Nieuwkuijksestraat 106, 5253AJ, Nieuwkuijk. De lezing start om 19.30 uur en is gratis. Aanmelding is gewenst, via info@natuurenmilieuheusden.nl.

Hoewel vaak nog onbekend waren eendenkooien in de lage delen van Nederland in het verleden prominent aanwezig. Ze worden zelfs gezien als een Nederlandse vinding; de oudst bekende kooi dateert uit 1453.

In de oostelijke Langstraat lagen in het verleden tientallen eendenkooien, waarvan nog een aantal resteert. In de presentatie geeft Fons een beeld van de vroegere verspreiding en de hedendaagse situatie in de oostelijke Langstraat. Verder legt hij de werking van het kooibedrijf uit aan de hand van foto’s, en gaat hij in op de huidige betekenis van eendenkooien en kooibedrijf.

Een vrijwillige bijdrage wordt op prijs gesteld en zal gebruikt worden voor het behoud van de natuur in de gemeente Heusden.

05-03-2019
Wilgen knotten in de Hooibroeken
In januari en februari besteedde de natuurbeheer-werkgroep veel van de wekelijkse woensdagmorgens in de Hooibroeken.

Eerst met het knotten van wilgen langs de Hooibroeksesteeg. Daarna is het struikgewas langs het fietspad over de Elshoutse Zeedijk weer teruggezet. Het kan er weer een paar jaar tegen.

Verder is op een van de maandelijkse werkzaterdagen het fietspad op Zeedijk vrijgemaakt van overhangende takken.

27-01-2019
Kleinschalig landschapsbeheer
Al tientallen jaren werken vrijwilligers van onze vereniging in het Heusdense landschap. Poelen, houtwallen, weiden, knotwilgen, fruitbomen zijn allemaal kleinschalige landschapselementen die om de zoveel tijd onderhoud nodig hebben. Welk onderhoud? Voor een knotwilg is dit eenvoudig, om de zoveel jaar moet zijn pruik eraf. Het onderhoud van een bomendijk is een stuk moeilijker.

Neem de dijk langs het Drongelens kanaal, een dijk vroeger kaal, maar nu met grote mooie eiken. Eiken waar de kruinen elkaar raken en zo het licht en de warmte voor de grondbewoners tegenhouden. Licht en warmte zijn enorm belangrijk voor de planten en insecten, maar ook hagedissen zijn dol op een zonnestraaltje. De laatste jaren zijn onder andere door het gebrek aan licht en warmte de veldkrekels, de hagedissen en verschillende vlinder- en bijensoorten verdwenen van de oevers van het kanaal. Kleinschalig landschapsbeheer bestaat altijd weer uit keuzes maken. Kiezen we voor bos of kiezen we voor meer planten en dieren op de taluds. Dus voor meer biodiversiteit.

Het waterschap houdt niet van grote bomen aan de waterkant. Dit nemen we ook mee in onze keuze. De mooiste bomen laten we staan, die mogen uitgroeien tot toekomstbomen. Hun minder vitale buren zagen we om, zodat de toekomstbomen meer ruimte krijgen. Tussen de overgebleven bomen kiezen we voor stukken met veel licht en warmte. Plaatsen voor een rijke planten en insectenwereld.

Vanaf maart tot en met september worden deze stukken geïnventariseerd, want we willen wel graag weten welke soorten er terugkeren.

© Natuur- en Milieuvereniging Gemeente Heusden 2010-2021
Vogelgeluid